Perfumy

Perfumy to spirytusowy roztwór kompozycji zapachowej, która jest ciekłą mieszaniną naturalnych i syntetycznych substancji zapachowych. Ich rodzaj i proporcja jest ściśle określona przez perfumiarzy – kreatorów.

Olejki zapachowe pozyskuje się poprzez ekstrakcję i zatężanie czynników zapachowych z wybranych części roślin (oraz rzadziej zwierząt), jak np. kwiat jaśminu, liście mięty itp., lub (obecnie znacznie częściej) poprzez odpowiednie mieszanie syntetycznych związków chemicznych posiadających silny zapach.

W zależności od zawartości olejków zapachowych stosuje się następujące nazewnictwo:

  • parfum (perfumy, eliksir, ekstrakt) – 15-20% (rozpuszczone w 90-96% alkoholu)
  • eau de parfum (woda perfumowana) skrót EDP – 10-15% (rozpuszczone w 90% alkoholu)
  • eau de toilette (woda toaletowa) skrót EDT – 5-10% (rozpuszczone w 60-85% alkoholu)
  • eau de cologne (woda kolońska) skrót EDC – 3-5% (rozpuszczone w 70-80% alkoholu)
  • eau fraîche (woda odświeżająca) – 1-3% (rozpuszczone w 70-80% alkoholu)

Kompozycje zapachowe składają się zazwyczaj z mieszaniny kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu składników, z których część jest pochodzenia naturalnego, a część to syntetyczne związki chemiczne (o tym jakie można przeczytać w artykule zapach). Składniki te dzieli się na tzw. nuty zapachowe: nutę bazową, średnią, i wysoką.

Nuta bazowa, zwana też nutą głębi, to składniki które są najwolniej uwalniane do powietrza. W jej skład wchodzą zazwyczaj środki wzmacniające, które często same w sobie mają raczej nieprzyjemny zapach oraz "najcięższe" składniki olejków zapachowych. Nuta bazowa, jakkolwiek czuje się ją niezbyt intensywnie, ma decydujące znaczenie dla charakteru danej kompozycji. W nucie tej coraz częściej wykorzystuje się też związki chemiczne, które same z siebie nie pachną, ale które w wyniku kontaktu z potem lub wilgocią z powietrza ulegają rozkładowi z wydzieleniem związku pachnącego. W ten sposób można "przemycać" do nuty bazowej składniki, które wcześniej mogły występować wyłącznie w nucie wysokiej. W nucie bazowej wykorzystuje się takie substancje jak: ambra, piżmo, żywice leśne, cybet. Czasem ich woń rozpoznaje się i po kilku dniach, nawet jeśli perfum nie był później używany.
Nuta średnia, zwana też nutą łączącą lub nutą sercową, składa się ze związków zapachowych o średniej lotności i zwykle dość słabej intensywności zapachu Nuta ta w niektórych kompozycjach nie jest w ogóle świadomie odczuwana, ale bez niej kompozycja byłaby niepełna, a nutę bazową i nutę wysoką odczuwałoby się jako dwa, zupełnie odrębne zapachy. Ta nuta składa się głównie z kwiatowych i korzennych zapachów.
Nuta wysoka zwana również nutą zmysłu lub nutą głowy, składa się ze związków, które są najbardziej lotne i posiadają jednocześnie bardzo intensywny zapach. Nuta ta jest odczuwana świadomie zaraz po otwarciu flakonika z perfumami, (dlatego ma największe znaczenie w określaniu perfum i ich sprzedaży) ale po skropieniu nimi skóry, nuta ta szybko zanika. W skład nuty głowy wchodzą głównie cytrusy, inaczej zapachy owocowe, dają jednak świeży i lekki zapach.

Kategorie zapachów:

Cytrusowe - (określane czasem także zielonymi lub ogólnie owocowymi) to jedna z najstarszych i najpopularniejszych kategorii zapachów. Podstawowymi składnikami perfum należących do tej kategorii są owoce cytrusowe (cytryna, limonka, pomarańcza, itp.). Do tej kategorii należy większość zapachów unisex i sportowych.
Kwiatowe - kategoria bardzo lubiana przez kobiety i najliczniej reprezentowana. Zróżnicowanie olejków występujących w perfumach tej kategorii jest olbrzymie, ale do bardzo często spotykanych należą róża, jaśmin, fiołek, konwalia, bez, narcyz, tuberoza. Bywają kompozycje oparte na jednym tylko gatunku, bądź łączące ze sobą różne zapachy kwiatów w jeden bukiet.
Szyprowe (Chypre) - specyficzna, drzewno-cytrusowa kompozycja. Samo określenie pochodzi od nazwy wyspy Cypr. Do podstawowych składników należą mech dębu, cytrusy, bergamotka i jaśmin.
Aldehydowe - najmłodsza kategoria (powstała w latach dwudziestych XX wieku), kiedy to zaczęto używać aldehydów do tworzenia kompozycji zapachowych. Pierwszy zapach z tej kategorii jaki powstał to Chanel No 5.
Orientalne - kategoria perfum bardzo ciepłych, zmysłowych, egzotycznych. Charakterystykę zapachu nadaje wyraźna wanilia w połączeniu z zapachami zwierzęcymi (piżmo, ambra), przyprawowymi (cynamon, przyprawy korzenne) i drzewno-żywicznymi. Jest to kategoria bardzo trwałych perfum.
Paprociowe (Fougere) - Bazą tej kategorii są zapachy paproci i mchu, do których dokomponowywana jest lawenda i zioła. W dużym stopniu jest to kategoria męskich zapachów.
Drzewne - najpopularniejsza kategoria męskich zapachów, choć ostatnie lata pokazują coraz więcej zapachów kobiecych w tej grupie. Bazę stanowią drzewo sandałowca, cedru, paczuli, wetiweru.
Tytoniowo-Skórzane - kategoria częściej występująca w przypadku perfum niszowych niż tzw. popularnych. Należą do niej zapachy ciepłe, lekko duszne. Skóra i tytoń są w nich wyraźnie wyczuwalne.

Oto kilka podstawowych rad ułatwiających trafny wybór perfum.

  1. Do perfumerii wybierz się rano, gdy twój zmysł węchu jest wypoczęty. Jeśli jesteś zakatarzona i zmęczona odłóż wizytę na inny dzień.
  2. Nie kupuj perfum przy pierwszej wizycie. Im większa ekscytacja i pośpiech tym łatwiej o pomyłkę.
  3. Gdy idziesz wybrać nowy zapach nie perfumuj się przed wyjściem.
  4. Testuj perfumy na czystej skórze, najwyżej tylko trzy zapachy naraz. Twój nos nie będzie w stanie rozpoznać ich więcej.
  5. Nie oceniaj zapachu rozpylanego na blotterze ( pasek papieru). Jeśli zapach z papierka wydaje ci się interesujący koniecznie przetestuj go na skórze. Testowanie zapachów na papierkach nie daje żadnej gwarancji, że wybór będzie dobry.
  6. Nie wąchaj korka ani szyjki flakonu, bo zamiast rzeczywistego zapachu poczujesz ulatniający się spirytus.
  7. Perfumuj przegub dłoni lub zgięcie łokcia, odczekaj chwilę aż ulotni się alkohol i powąchaj. Poczujesz pierwszą nutę zapachową - nutę głowy tę najbardziej ulotną.
  8. Zakończ wizytę w perfumerii, dopiero po pewnym czasie będziesz mogła poczuć kolejną nutę zapachową - nutę serca, czyli środek zapachu.
  9. Ostatnim najdłużej utrzymującym się na skórze zapachem będzie nuta głębi, która jest finałem aromatycznego bukietu testowanych przez ciebie perfum.
  10. Jeśli odpowiadają ci wszystkie trzy nuty danych perfum możesz zaryzykować i kupić je. Dobrze byłoby jednak odczekać tydzień i przetestować ten sam zapach jeszcze raz. Jeśli nadal będzie ci odpowiadał oznacza to, że twoja decyzja zakupu w 99% będzie trafna.
  11. Podział na zapachy dla brunetek i blondynek to już przeszłość, wybór zależy tylko od kobiety jej gustu, charakteru i intuicji.
  12. Nie sugeruj się zapachem używanym przez koleżankę, na każdej skórze te same perfumy będą pachnieć inaczej. Musisz je wypróbować na własnej.
  13. Nie wybieraj perfum ze względu na świetną reklamę, firmę, nazwisko kreatora czy opakowanie (chyba, że kolekcjonujesz flakony).
  14. Nie używaj przypadkowych perfum kupionych przez kogoś w prezencie. Wybór perfum jest sprawą bardzo osobistą i indywidualną.
  15. Jeśli już podejmiesz decyzję nie musisz od razu kupować dużego opakowania. Duże flakony są mniej praktyczne, nawet do zamkniętych przedostaje się powietrze utleniające perfumy. Zanim zdążymy je zużyć zapach może stracić swoją moc.
  16. Używając tych samych perfum przez długi czas obojętniejemy na ich zapach i przestajemy go odczuwać. To znak, że przyszedł czas, aby dokonać zmiany i wybrać coś nowego.

Jak używać perfum?

Kiedy wybierzemy już nasze perfumy i zaczniemy z nich korzystać musimy pamiętać o podstawowych zasadach, aby używanie ich nie sprawiło nam niepotrzebnych kłopotów. Oto pachnący savoir-vivre.

  1. Perfumujemy przede wszystkim ciało w miejscach ciepłych tam gdzie pulsuje krew np. przeguby dłoni, zgięcia łokci, miejsce między piersiami i pod nimi, kark, zgięcia kolan, a nawet skronie. Oczywiście nie musimy spryskać wszystkich tych miejsc. Pamiętajmy o umiarze.
  2. Gdy chcemy pachnieć delikatnie i dyskretnie możemy na wzór amerykański rozpylić w powietrzu chmurkę zapachu i przejść przez nią. Jest to dobry sposób, kiedy chcemy użyć wyjątkowo mocnych perfum.
  3. Rodzaj i ilość użytych perfum dostosuj do okazji. W ciągu dnia użyj zapachu delikatniejszego niż wieczorem. W miejscach publicznych perfumuj się oszczędniej ze względu na otoczenie. Uwielbiany przez ciebie zapach nie każdemu musi się podobać.
  4. Latem używaj dyskretnych woni wód toaletowych i odświeżających, perfumy zostaw na wieczór. Na plażę najlepiej w ogóle nie perfumuj skóry, bo wonne nuty zmieniają się pod wpływem potu, chyba, że masz do tego specjalnie przeznaczoną delikatną wodę odświeżającą.
  5. Zimą możesz używać zapachów mocniejszych.
  6. Nie rozcieraj perfum na skórze. Możesz w ten sposób podrażnić naskórek, a zapach będzie się ważył.
  7. Nie stosuj kilku zapachów jednocześnie, mieszanka może być "piorunująca". Najlepiej stosować kosmetyki z tej samej linii zapachowej.
  8. Używając tych samych perfum przez długi czas obojętniejemy na ich zapach i przestajemy go odczuwać. To znak, że przyszedł czas, aby dokonać zmiany i wybrać coś nowego.
  9. Perfumować możemy także ubrania np. rąbek spódnicy albo żakietu. Skóry i futra świetnie utrzymują zapach (perfumujemy je od środka).

Porady praktyczne.

  1. Przechowuj perfumy poza zasięgiem światła i ciepła w starannie zamkniętym flakonie.
  2. Praktyczniejsze od flakoników z korkiem są wody z rozpylaczem. Pozwalają na spryskiwanie się pachnącym obłokiem, a przede wszystkim przedłużają życie perfum nie dopuszczając bakterii i tamując dostęp powietrza.
  3. Rozpylacz z pompką do, którego chcemy wlać nowe perfumy pozbawiamy poprzedniego zapachu używając roztworu octu i soli (trzy łyżki octu na jedną łyżkę soli). Wstrząsamy flakonem płuczemy dokładnie wodą potem spirytusem i odstawiamy do wyschnięcia. Po tych zabiegach możemy wlać perfumy.
  4. Pompkę wyjaławiamy przepompowując ją kilka razy czystym spirytusem, aż do momentu gdy będzie bezwonny
  5. Gdy chcemy odstawić perfumy na jakiś czas, wkładamy je do firmowego pudełka i wstawiamy do lodówki najlepiej pod kątem, tak by wypełniły szyjkę butelki. W ten sposób zostaje zatrzymany dostęp powietrza do flakonu.

źródło: wikipedia.pl, ściąga.pl